Rybnik zamek

Historia rybnickiego zamku


Zamek w Rybniku




Rybnik zamek piastowski



Istnieje hipoteza, że w miejscu, gdzie stoi dzisiejszy zamek istniał obronny drewniany gród wybudowany przez Piastów. Do dzisiaj informacje archeologiczne nie dostarczyły nam żadnych istotnych dowodów. Istnieje jednak kilka relacji, które mogą potwierdzić powyższą hipotezę. Wspomnę o tym w dalszej części tekstu. Zanim rybnicki zamek stał się zamkiem, obiekt spełniał funkcje klasztoru sióstr Norbertanek, które sprowadziła do Rybnika księżna Ludmiła w 1211 roku. Siostry norbertanki pochodzą z Niemiec i ich pobyt w Rybniku był ściśle związany z ruchem misyjnym, edukacja i wychowaniem. Czy klasztor dla Norbertanek był wybudowany od podstaw, czy zaadoptowany po byłym grodzie obronnym ? , ciężko na te pytanie odpowiedzieć.

Wg relacji sióstr zakonnych obiekt był bardzo niewygodny i ciasny dla sióstr i nie czuły się w nim swobodnie.Wiec tak jak napisałem na wstępie, jest wysoko prawdopodobne, że Norbertanki z Niemiec otrzymały do zamieszkania stary gród obronny. W roku 1228 klasztor sióstr norbertanek przestał istnieć w Rybniku i zakonicce przeniosły się do miejscowości Czarnowąsy pod Opolem. W niedługim czasie po opuszczeniu klasztoru przez siostry norbertanki, obiekt zaczął spełniać swoją nową funkcję w historii. W dniu 1 sierpnia 1228 roku książę opolsko-raciborski

Kazimierz organizuje zjazd swojego rycerstwa, na którym omawiane są sprawy budowy umocnień i murów obronnych dla zamku w Opolu. Do kwestii spornej należy pogląd, czy książę opolsko-raciborski wybudował od podstaw rybnicki zamek, czy zamek został przebudowany z dawnego klasztoru. Rybnik w tamtym okresie nie miał strategicznego położenia i leżał na uboczu głównych traktów księstwa. Wiec druga możliwość jest całkiem realna, rybnicki zamek został adoptowany po dawnym klasztorze sióstr norbertanek. Zamek posiadał również świątynie i była to gotycka budowla.



Pierwotna architektura rybnickiego zamku:



Istnieją dwie hipotezy na temat pierwszych opisów rybnickiego zamku w średniowieczu:



1. Zamek w Rybniku mógł przypuszczalnie być cały wykonany z drewna, wiec była to budowla drewniana i był zbudowany na planie prostokąta lub kwadratu o niewielkich bokach. (źródło: Zeszyty Rybnickie Idzi Panic / Witold Iwanek)

2. Wersja Idzikowskiego podaje, że rybnicki zamek był konstrukcją drewniano-murowaną.



Najprawdopodobniej w wieku XIV, zamek w Rybniku został przebudowany i jak podaje w swoich kronikach Idzikowski, rybnicki zamek był już budowlą gotycką, czyli obiektem przebudowanym zgodnie z duchem architektury średniowiecznej. Zamek w Rybniku posiadał dwie kondygnacje, na planie czworoboku, otoczony fosą wypełnioną wodą, opasany obwałowaniem

drewniano-ziemnym i wzmocniony był na narożnikach. Zamek w Rybniku posiadał murowaną podstawę oraz blanki. Rybnicki zamek miał cechy obronne i przeznaczony był dla stacjonującej tam załogi. Wokół zamku rozciągały się hodowlane stawy, co podnosiło walory obronne zamku. Stawy zostały osuszone przez Prażmów.

Według spisów majątkowych z roku 1579 i 1581 uzyskujemy dwie ważne informacje na temat zamku w Rybniku.



Pierwsza została spisana na polecenie biskupa wrocławskiego Baltazara:

W opisie dowiadujemy się, że rybnicki zamek był bardzo zniszczony. Struktury obronne, mury i obwałowania mocno naruszone i wymagające gruntownego remontu. W urbarzu wymienione są pomieszczenia gospodarcze i izby dla służby mieszczące się w dolnej kondygnacji. Zarządca majątku gościł w górnej części zamku, która posiadała kilka małych pomieszczeń, również wymagających remontu. Z kolei druga wersja dostarcza nam informacji, że zamek w Rybniku

Rybnicki zamek był bardzo zadbaną posiadłością, składającą się z dwóch kondygnacji. Górne piętroskładało się z jadalni i sypialni.



Do późniejszej odbudowy rybnickiego zamku przyczynił się hrabia Oppersdorf. Jak podają źródła, zamek w Rybniku zmienił swoje oblicze z zamku drewnianego na murowany. Obiekt w tamtym okresie był dwupiętrowy i od strony zachodniej posiadał piękna wieże rozebraną około 1758 roku. Do środka zamku prowadziły nowe schody wykonane z cegły. Zmodernizowano również zamkowy dach, pokrywając powierzchnie nowym gontem oraz umieszczono rynny. W późniejszym czasie, gdy panami na rybnickim zamki była rodzina Węgierskich w latach 1776 - 1778, wybudowano dwa boczne skrzydła w stylu barokowym.



Nowe zmiany dla rybnickiego zamku nadeszły w roku 1788. Kiedy to Fryderyk Wilhelm II król Prus nabył Rybnik za sumę 400.000 talarów i dukatów. Nowa Pruska władza zleca architektowi Franciszkowi Ilgnerowi przebudowę rybnickiego zamku, na nowoczesny jak na tamte czasy „dom inwalidów”, instytucje, w której to nowy dom mają znaleźć weterani wszystkich trzech śląskich wojen.

Warto również dodać, że Wieża Ciśnień mieszcząca się przy ulicy Gliwickiej, również spełniała w funkcje obronne miasta w swojej przeszłości. Może nie tak odległe w czasie jak Zamek w Rybniku, ale kilka istotnych bitew rozegrało się w tym miejscu.

Komentarze

  1. W Rybniku nas jeszcze nie widzieli, ale trzeba będzie nadrobić to niedopatrzenie. :-)

    OdpowiedzUsuń

Publikowanie komentarza